langzalzeleven

 “Het leven wil geleefd worden, het leven heeft ons nodig om gezien te worden. De lente om door ons gevoeld te worden, de sterren om door ons gezien te worden, dat is onze opdracht, om het leven te leven en ons eraan over te geven.” Dat zijn wat indrukken uit een gedicht van Rilke( 1875- 1926 ) een dichter waar ik niet eerder van hoorde, maar erover las in een tijdschrift.  Dat sprak mij wel aan, dat het leven ons nodig heeft om gevoeld en gezien te worden. De onmetelijke afstand tussen ons en de sterren wordt overbrugd door ze te zien. Het leven in de bloem in de tuin wil gezien en bewondert worden, of op zijn minst opgemerkt. Het bestaat evengoed, of we het zien of niet. Het leven is soms als een verlegen bruid die zich verstopt, met de wens gevonden te worden. Soms diep weggestopt ver in het heelal, of in de diepte van de zee, maar eenmaal gevonden ons met verwondering er naar laat kijken. Andere vormen lijken ons onhoorbaar te roepen en zwaaien met hun veelkleurige en veelvormigheid zichzelf in onze aandacht.  Het leven wil leven, ervaren en gevoeld worden. Is het daarom dat het woord Liefde, zo’n diepe betekenis heeft, in ieder geval als het om leven gaat. Het is niet voor niets , dat wanneer twee mensen elkaar trouw beloven het tot ” de doodt ons scheidt” reikt. Liefde hoort bij het leven en de sensatie van de liefde te ontzeggen door ‘celibatair’ te zijn in meerdere aspecten van het leven, zuigt het leven eruit en is de dood ingetreden. De misvatting die religie in het leven brengt door te veronderstellen dat het leven weliswaar eeuwig is, maar dan wel op een andere plek, riekt naar bedrog. Er is door die onduidelijkheid een neiging door te slaan, om door als een feestbeest door het leven te gaan en de dronken staat te verheffen tot het echte leven, of als een asceet in een grot je het leven te ontzeggen.

Als je vlinders wilt hebben, moet je geen rupsen doodtrappen.  De rups die misschien je kool opeet is niet welkom, maar wie heeft dat in gedachten als hij de vlinder ziet rondfladderen? Welk dier kan de verliefdheid met zijn gefladder niet meer verbeelden dan de vlinder en welk dier kan de lente vreugde niet meer oproepen dan de eerste vlinders die in het voorjaar te zien zijn? Terwijl we ook wel weten dat daarin de eitjes liggen die de rupsen op de kool zet, die we in ons tuintje willen kweken.Ook kunnen we dan weten dat de merel in de tuin zich te goed doet aan die rupsen en dan op de nok van ons dak daarover een lied zingt. De rups en de vlinder, als het leven de ruimte krijgt, voltrekt zich het ene na het andere wonder, maar ook het drama heeft zijn plek. Het leven is door het contrast misschien het best herkenbaar, maar één ding is er misbaar: onze onverschilligheid, dat is de gifspuit die niet alleen de rups doodt maar ook de merel schaadt. De mogelijkheid die wij hebben is om juist een verschil te maken, waar we de naam Liefde aan hebben gekoppeld. De gevleugelde woorden van Albert Schweitzer :  “ Ik ben leven dat leven wil temidden van leven dat leven wil”.  Hoe vaak heb ik deze woorden al door mijn gedachten heen geloodst?...Leven dat leven wil. De kernboodschap van het evangelie is ook:  eeuwig leven, o.t.w. onverwoestbaar leven. De goede boodschap, de weg terug naar het paradijs, daar waar de Boom des Levens staat, bewaakt door een engel. De boodschap voor uit verkeerde motieven geleefd leven is, dat er vergeving wordt geboden.  God strekt zijn hand uit naar de Adam, de mens, zoals in een fresco in de Sixtijnse kapel door Michelangelo daar geschilderd is, zo treffend tot uitdrukking brengt. Die uitgestrekte handen die elkaar nog net niet raken. Alles in die fresco wijst erop dat die beweging onderweg is, we zijn er bijna. De engel met dat zwaard in de hof, wacht misschien op dat moment. Maar de hand moet verder dan enkel de vingertoppen aan te raken, een hand strekt zich uit om de ander bij de hand te nemen en als God ons dan weer bij de hand heeft, zal dat dan het sein zijn voor de engel om het zwaard in de schede te steken?  Ik kan me voorstellen dat die engel een zucht van verlichting slaakt, hij staat er al een poosje een taak uit te voeren waar maar geen eind aan leek te komen.

Maar als we verwachten dat het  schilderij in beweging zal komen, kunnen we nog lang wachten, het is daar al een paar eeuwen en het beeld is nog steeds bevroren op dat punt van een bijna aanraking. Het is ook het punt dat iemand in beweging moet komen en ik stel voor dat Adam in beweging gaat komen, zoals je, wanneer je iemand begroet met een handdruk, dan sta je op. Ja, die twee woorden uit die laatste zin: Sta op!
Zo begint één van mijn favoriete Bijbelteksten:   “Sta op, wordt verlicht, want Uw licht komt en de Heerlijkheid (  het Skekinah ) des Heren, zal over U opgaan”

Kom op Adam, Sta op!