Opschonen

Een TV programma deed me kennis maken met een man, waar ik niet eerder van gehoord heb, die me  direct aansprak. Het was een documentaire waarin hij ,Richard Dawkins , de wereld in trok  en mensen vragen stelde over hun religie. De man is naar eigen zeggen een atheïst, maar zeer geïnteresseerd in wat mensen beweegt, die een religie aanhangen. In eerste instantie had ik er niet zo veel zin in ,om een vooringenomen, waarschijnlijk negatieve interviewer te volgen, maar de titel van de documentaire : The God Delusion: De misvatting over God, maakte dat ik besloot even te gaan kijken wat het inhield. De groepen die hij bezocht waren christelijk, joods en moslim, waar hij mee in gesprek probeerde te komen. Vooral de christelijke groepen waarmee ik me kan associëren, kwamen niet zo best voor de dag. Wat een plaatsvervangende schaamte teweeg bracht bij mij. Vragen die ik misschien, vanuit hetgeen ik geloof ook zo zou beantwoorden, maar als ik dan de antwoorden aanhoor, het zo oppervlakkig en vaag klinkt. Zou religie dan toch een vorm van hersenspoelen zijn? We worden geacht er bepaalde meningen op na te houden, het boek is de waarheid, onze kijk op de zaak is de enige en de rest zit fout, onder te brengen onder de noemer: heidenen.

Het zien van deze documentaire heeft me toch aan het denken gezet en doet me denken aan een ander TV programma:” Het Vermoeden”, van een jaar of acht geleden, waarin Marjolein Heemstra, een schrijver/dichter, geïnterviewd werd. Van haar hand is het prachtige gedicht:

                    ” Als Mozes had doorgevraagd.”

Moest ik mijn land verlaten: ik zou blijven.
Stond mijn stad in brand: ik draaide om.
Moest ik mijn kind offeren: ik weigerde.
Zolang jij je niet laat kennen houd ik
benen op de grond, armen om het kind.
Mij scheep je bij geen bramenstruik af
met ‘ik ben die ik ben’, een kleine vlam, een donderstem.
Mozes was iemand van zijn tijd: dankbaar voor het leven,
bang om door te vragen en ook: een man,
die vragen niet zoveel.
Ik was blijven staan bij die struik tot je verscheen.
Geen smoesjes van doeken voor ogen omdat je straling te fel.
Mozes was brandgloed gewend, ik tl.
Kom maar op, zou ik zeggen. Zeg ik nu: Kom maar op.
Als niet Mozes, maar ik bij Horeb had gestaan ging het zo:

ik: Wie ben je?
jij: Ik ben die ik ben.
ik: Ik ook.
jij: Ja, jij ook.

Dan had ik je aangeraakt en jij mij.
Was de Bijbel geen boek, maar een omhelzing.”

In haar gedicht vraagt ze door en daagt je uit dit ook te doen. Durf ik het zo te zeggen als zij: “Mij scheep je bij geen bramenstruik af met ‘ik ben die ik ben’, een kleine vlam, een donderstem.”  Als de Gideon en de Thomas te kunnen twijfelen, niet als een excuus, maar om er achter te komen wat er aan de hand is. Daar kan je wat mee, daar kan je mee verder. Oei, maar maken we God dan niet boos? Dat is misschien de God delusion, de misvatting over God. Dat was  niet het geval bij Gideon, niet bij Thomas en ook niet bij Marjolein en Richard, en ook niet bij jou en mij. Tijd voor een grote schoonmaak en alle ballast en onzin die ons in de weg staat, weg te doen. Niet naar de kringloop brengen daar waar je niets aan hebt, want daarmee zouden anderen weer op het verkeerde pad komen, waar jij juist vanaf wilt. Gebruik de delete knop, opschonen, dat geeft ruimte voor nieuwe en frisse ideeën.

Aarde

Het boek dat ik aan het lezen ben, gaat over hoe wij omgaan met Moeder Aarde. Let wel, Aarde met een hoofdletter geschreven, want zoals Wubbo Ockels op zijn sterfbed ons nog op ons hart wilde drukken, de Aarde is het enige wat we hebben, we kunnen nergens anders heen. Ook al denken we dat de planeet Mars een goed alternatief is, het is niet naast de deur en de beelden van deze kale rode woestijnachtige planeet, nodigt niet uit om  de Aarde ervoor te verwisselen. Het is interessant om te weten dat we dat zouden kunnen, maar wie wil het echt?  De plannen om de planeet te koloniseren zijn prachtig, maar niet omdat we de Aarde hebben afgeschreven.

Van de week vertelde iemand mij  dat hij hoopte tegen die tijd dood te zijn en het niet meer hoeft mee te maken. Volgens hem zitten we op ramkoers, door het vervuilen van de zeeën en oceanen met een enorme berg plastic, die in de zee is gedumpt en nu als grote plastic eilanden in de oceaan drijven, de visserij die grote hoeveelheden vis uit de zee rooft om onze culinaire behoefte te vervullen, bossen en oerwouden die gekapt  worden voor het hout en om plek te maken voor de veeteelt, die ook nog eens de grootste vervuiler schijnt te zijn. Kortom, hij heeft nog gezien toen het mooi was en er nog ongerepte gebieden waren, maar nu dat in gestage tred verdwijnt, is hij voor hemzelf blij, kan je nagaan, hij is blij dat hij dan tegen die tijd dood is, als alles is verdwenen, dat wat de Aarde ooit tot een unieke planeet maakte.

De religieuze geschriften helpen ook niet echt, ze houden ons een eindtijd voor, waar vernieling en vernietiging het teken zijn. Het lijkt een goddelijk plan te zijn, dat chaos het portaal tot een nieuwe tijd inluidt. Maar als zo vaak met dit soort geschriften, maakt het apathisch en doet het ons neerzitten in de schaduw van een boom, om de ondergaan van deze verdorven wereld te bekijken, als een schouwspel, verzekert van het idee dat wij wel goed zitten, omdat God met ons is.
Jona vergiste zich, en als we eens rekening hielden dat wij ons ook kunnen vergissen, dat de Aarde en al het leven erop te kostbaar is om zomaar aan een eindtijd-idee over te geven. Abraham pleitte voor het behoud van Sodom door tot het uiterste te gaan, als er nou vijftig rechtvaardigen zijn, zult U dan de stad behouden?  Als er 40, 30, 20, maar als er tien zijn, zou U dan de stad behouden? Een volmondig "Ja" volgde er op dit verzoek. Ik lees hier in, dat zelfs God helemaal geen belang heeft bij de vernietig van wat dan ook.  Hij is tenslotte een  Schepper en geen sloper. 

Der Aarde is een juweeltje en in vergelijk met andere planeten, waar een voor ons onleefbare atmosfeer is, te koud en te warm en te donker, kortom, hebben we het hier best. Elke natuurdocumentaire die ons voorgeschoteld wordt, doet onze mond open vallen van verbazing,  de plantenwereld met al haar geheimen, een diversiteit aan dierenleven en hun leefgewoonten, fascinerend en uniek voor onze planeet. Wat kunnen we doen? En een oude reclamespot met de tekst:  Je kunt in je eentje de wereld niet veranderen, maar wel jezelf. Het maakt een verschil waar jij je euro aan uitgeeft,…De aloude wijsheid en tevens een ietwat irritante wijsheid,   zegt dan ook als een vervolg hierop, “verander de wereld, begin bij jezelf”, niet te hopen dat je dood bent tegen die tijd, maar te leven in hoop op een betere toekomst.