Opschonen

Een TV programma deed me kennis maken met een man, waar ik niet eerder van gehoord heb, die me  direct aansprak. Het was een documentaire waarin hij ,Richard Dawkins , de wereld in trok  en mensen vragen stelde over hun religie. De man is naar eigen zeggen een atheïst, maar zeer geïnteresseerd in wat mensen beweegt, die een religie aanhangen. In eerste instantie had ik er niet zo veel zin in ,om een vooringenomen, waarschijnlijk negatieve interviewer te volgen, maar de titel van de documentaire : The God Delusion: De misvatting over God, maakte dat ik besloot even te gaan kijken wat het inhield. De groepen die hij bezocht waren christelijk, joods en moslim, waar hij mee in gesprek probeerde te komen. Vooral de christelijke groepen waarmee ik me kan associëren, kwamen niet zo best voor de dag. Wat een plaatsvervangende schaamte teweeg bracht bij mij. Vragen die ik misschien, vanuit hetgeen ik geloof ook zo zou beantwoorden, maar als ik dan de antwoorden aanhoor, het zo oppervlakkig en vaag klinkt. Zou religie dan toch een vorm van hersenspoelen zijn? We worden geacht er bepaalde meningen op na te houden, het boek is de waarheid, onze kijk op de zaak is de enige en de rest zit fout, onder te brengen onder de noemer: heidenen.

Het zien van deze documentaire heeft me toch aan het denken gezet en doet me denken aan een ander TV programma:” Het Vermoeden”, van een jaar of acht geleden, waarin Marjolein Heemstra, een schrijver/dichter, geïnterviewd werd. Van haar hand is het prachtige gedicht:

                    ” Als Mozes had doorgevraagd.”

Moest ik mijn land verlaten: ik zou blijven.
Stond mijn stad in brand: ik draaide om.
Moest ik mijn kind offeren: ik weigerde.
Zolang jij je niet laat kennen houd ik
benen op de grond, armen om het kind.
Mij scheep je bij geen bramenstruik af
met ‘ik ben die ik ben’, een kleine vlam, een donderstem.
Mozes was iemand van zijn tijd: dankbaar voor het leven,
bang om door te vragen en ook: een man,
die vragen niet zoveel.
Ik was blijven staan bij die struik tot je verscheen.
Geen smoesjes van doeken voor ogen omdat je straling te fel.
Mozes was brandgloed gewend, ik tl.
Kom maar op, zou ik zeggen. Zeg ik nu: Kom maar op.
Als niet Mozes, maar ik bij Horeb had gestaan ging het zo:

ik: Wie ben je?
jij: Ik ben die ik ben.
ik: Ik ook.
jij: Ja, jij ook.

Dan had ik je aangeraakt en jij mij.
Was de Bijbel geen boek, maar een omhelzing.”

In haar gedicht vraagt ze door en daagt je uit dit ook te doen. Durf ik het zo te zeggen als zij: “Mij scheep je bij geen bramenstruik af met ‘ik ben die ik ben’, een kleine vlam, een donderstem.”  Als de Gideon en de Thomas te kunnen twijfelen, niet als een excuus, maar om er achter te komen wat er aan de hand is. Daar kan je wat mee, daar kan je mee verder. Oei, maar maken we God dan niet boos? Dat is misschien de God delusion, de misvatting over God. Dat was  niet het geval bij Gideon, niet bij Thomas en ook niet bij Marjolein en Richard, en ook niet bij jou en mij. Tijd voor een grote schoonmaak en alle ballast en onzin die ons in de weg staat, weg te doen. Niet naar de kringloop brengen daar waar je niets aan hebt, want daarmee zouden anderen weer op het verkeerde pad komen, waar jij juist vanaf wilt. Gebruik de delete knop, opschonen, dat geeft ruimte voor nieuwe en frisse ideeën.